Ferrari 488 Spider – Bốn bánh xe và một bầu trời rộng...

Ferrari 488 Spider – Bốn bánh xe và một bầu trời rộng mở

Tròn 40 năm kể từ khi chiếc Ferrari có động cơ V8 đặt giữa đầu tiên ra đời (308 GTB), siêu xe 488 GTB/Spider lại một lần nữa sử dụng động cơ tăng áp và mở ra một chương sử mới cho hãng siêu xe Ý.

12
CHIA SẺ

Động cơ V8 tăng áp kép

Khi Ferrari 488 GTB ra đời, rất nhiều người hâm mộ đã cảm thấy thất vọng vì động cơ V8 3.9L tăng áp kép của nó. Có lẽ vì tiếng thét hoang dại ở tua máy xấp xỉ 9.000 vòng/phút đã là một yếu tố không thể thiếu đối với mọi chiếc Ferrari nên việc 488 GTB “chỉ” đạt vòng tua 8.000 vòng/phút và sở hữu công nghệ tăng áp quả thực không phải là một tin vui cho fan Ngựa Ý.

Những quy định về khí thải động cơ đang càng ngày càng bị thắt chặt khiến các hãng xe phải luôn cố gắng giảm lượng khí thải phát sinh bởi các mẫu xe của mình. Trước đây, Ferrari là một phần của FCA nên họ không phải lo lắng gì về vấn đề khí thải bởi lượng khí thải mà các siêu xe Ferrari phát ra đã được bù trừ bởi các mẫu xe động cơ nhỏ từ Fiat hay Chrysler. Giờ đây, những quy định về khí thải lại trở thành một vấn đề to lớn với hãng siêu xe Ý vì Ferrari đã chính thức tách khỏi Fiat Chrysler Automobiles (FCA) từ cuối năm 2015.

Tuy nhiên, theo ông Matteo Lanzavecchia, Trưởng bộ phận thử nghiệm và phát triển xe của Ferrari, họ chọn hệ thống tăng áp chứ không phải vì bị giới hạn bởi quy định khí thải. “Nếu chúng tôi vẫn sử dụng động cơ nạp khí tự nhiên, chúng tôi có thể đạt mức công suất 610 mã lực, nhưng chắc chắn con số 670 mã lực và 760 Nm là không tưởng. Dù không chịu sức ép quy định khí thải, chúng tôi cũng sẽ sử dụng tăng áp để đạt những mục tiêu hiệu năng mong muốn”.

Một trong những mục tiêu đó là vượt thành tích 1 phút 23,5 giây của 458 Speciale, và 488 GTB đã nhanh hơn siêu xe tiền nhiệm nửa giây, và hơn 458 Italia hẳn 2 giây đồng hồ. Thời gian tăng tốc lên 100 km/h của 488 GTB và 488 Spider đều là 3.0 giây tròn, ngang bằng với 458 Speciale. Sức mạnh của động cơ tăng áp thể hiện ở thông số 0-200 km/h: 488 GTB chỉ cần 8.3 giây, 458 Speciale cần tới gần 1 giây đồng hồ nữa mới cán mốc 200 km/h và 458 Italia cần tới hơn 10 giây.

Động cơ V8 3.9L của Ferrari 488 GTB/Spider chỉ dùng chung lốc máy nhôm với người anh em California T, tất cả bộ phận còn lại như đỉnh xy lanh, trục cam, trục khuỷu … đều hoàn toàn mới và trên hết, 2 cụm tăng áp được gia công bởi IHI thực sự mang lại sức mạnh vượt trội cho Ferrari 488. Các cánh quạt của hệ thống tăng áp được tiện bằng hợp kim nhôm – titan và giữa các bộ phận đều có vòng bi (bạc đạn) nhằm giảm lực ma sát; kẽ hở giữa các cánh quạt và vỏ bọc (housing) cũng được bít kín bằng vòng cao su nhằm tận dụng tối đa luồng khí thải từ xy lanh.

Kết quả là ta có công suất lên tới 670 mã lực, lực mô-men xoắn cực đại 760 Nm với một động cơ chỉ 3.9 lít, lớn hơn rất nhiều so với con số 560 mã lực của California T và 570 mã lực của 458 Italia. Hơn nữa, Ferrari 458 Italia cần tới tua máy 6.000 vòng/phút để đạt lực kéo tối đa 540 Nm trong khi ngay tại 3.000 vòng/phút, 488 GTB đạt tới 760 Nm, nhiều hơn tới 41%. Công suất khổng lồ đến ngay từ tua vòng thấp là nguyên nhân khiến Ferrari 488 cho cảm giác tốc độ khác hoàn toàn so với siêu xe tiền nhiệm.

Kiểu dáng phục vụ công năng

Bên cạnh một khối động cơ mạnh mẽ, thiết kế khí động học của thân vỏ cũng đóng một vai trò quan trọng không kém vào hiệu năng chung của Ferrari 488. Siêu xe này được thiết kế hoàn toàn bởi các kỹ sư Ferrari thay vì Pininfarina và nó là mẫu xe tiêu biểu cho nguyên tắc thiết kế trứ danh: Kiểu dáng phục vụ công năng (Form follows function). Từng đường gờ, từng mặt lõm, từng hốc hút gió và kiểu dáng của từng bộ phận trên Ferrari 488 GTB phục vụ một mục đích duy nhất: giúp siêu xe này “cắt” gió tốt hơn. Hãy xem video sau:

Video trên giải thích tường tận những giải pháp khí động học trên Ferrari 488 GTB. Bằng hàng loạt bộ phận khí động học, Ferrari tận dụng lực ép sinh ra do chênh lệch áp suất (hiện tượng Venturi Effect) để tăng lực ép xuống (downforce) cho 488 GTB. Đầu tiên là 2 tấm tản gió dạng đôi (spoiler) và cột Aero Pillar ở giữa: 3 bộ phận này giúp hướng luồng gió xuống dưới gầm xe – luồng gió này được tăng tốc khi đi qua các tấm Aero fin. Gầm xe được làm cực phẳng để khiến luồng gió dưới gầm xe bị tăng tốc và giảm áp suất (không khí càng di chuyển nhanh và qua diện tích hẹp thì càng có áp suất thấp).

Đồng thời, những tấm khuếch tán gió ở dưới đuôi (rear diffuser) giúp giảm tốc độ và tăng áp suất luồng gió thoát ra dưới gầm xe. (Bạn chỉ cần nhớ: luồng khí tốc độ thấp > áp suất cao, tốc độ cao > áp suất thấp). Sự chênh lệch áp suất giữa luồng khí dưới gầm xe và luồng khí thoát ra ở đuôi xe chính là thứ tạo nên lực ép xuống. Chưa hết, sự chênh lệch áp suất giữa luồng khí dưới gầm xe và luồng khí bên trên xe cũng là một nguồn lực ép xuống rất lớn. Ferrari còn trang bị hệ thống Active Aerodynamics tiên tiến cho 488 GTB. Đó là các tấm phẳng nằm xen giữa những cánh khuếch tán gió dưới đuôi nhằm giảm lực cản không khí ở tốc độ cao.

Các tấm khuếch tán gió rất đẹp và đồng thời mang lại hiệu quả khí động học

Phần bên trên cung cấp không khí cho động cơ, phần bên dưới cho hệ thống làm mát khí nạp cho hệ thống tăng áp

Các chi tiết bên sườn xe cũng được thiết kế với mục đích rõ ràng. Gương chiếu hậu được tạo hình để hướng luồng gió tới 2 hốc hút gió lớn bên sườn. Những hốc hút gió này được chia làm 2 phần riêng biệt: phần dưới phục vụ 2 hệ thống làm mát khí nạp (intercooler), phần trên cung cấp gió vào cổ góp khí nạp động cơ, đồng thời hướng một phần gió đến 2 hốc nhỏ ở bên cạnh cụm đèn hậu. Luồng gió này khi đi qua lỗ hẹp sẽ được tăng tốc và giảm áp suất (không khí càng di chuyển nhanh và qua diện tích hẹp thì càng có áp suất thấp, bạn còn nhớ chứ?), qua đó giảm lực cản không khí, giúp xe tăng tốc tốt hơn.

Ở giữa 2 đèn xe còn có 1 khoang rỗng, có tác dụng giảm tốc độ luồng không khí đi qua nó, qua đó tăng lực ép xuống, giúp xe bám đường hơn, vào cua tốt hơn. Theo Ferrari, 488 GTB là dòng xe thương mại sở hữu nhiều giải pháp khí động học nhất mà họ từng sản xuất và có lực ép xuống mặt đường nhiều hơn 458 Italia tới 50% (con số chính xác là 325 kg tại 250 km/h).

Mui trần không còn là một sự đánh đổi

Nếu để ý một chút, bạn sẽ thấy tôi nhắc đến 488 GTB nhiều hơn dù chiếc xe mà chúng tôi trải nghiệm là phiên bản mui trần 488 Spider. Đơn giản vì Ferrari là một trong số ít hãng xe có thể tạo ra những siêu xe mui trần có hiệu năng gần tương đương với phiên bản coupe không tháo được mui – phiên bản mui trần 488 Spider thể hiện xuất sắc mọi điểm ưu việt của bản coupe 488 GTB.

Nhiều người chơi xe thuộc dạng “hardcore” cho rằng siêu xe mui trần quả thực là vô nghĩa: tại sao lại lôi một cỗ máy hiệu suất cao ra, chặt phăng phần nóc đi, thay vào đó là 1 miếng vải (hoặc kim loại, các-bon…), thêm những thanh gia cố nặng nề vào khung xe? Đó là những hành động “phá hoại” sự hoàn hảo của một cỗ máy hiệu năng cao bằng cách phá vỡ sự rắn chắc của thân xe và khiến nó nặng nề hơn. Tất nhiên, đó là cách nghĩ của một số người thực sự tìm kiếm hiệu năng tột đỉnh mà thôi.

Không gian thoải mái, tiện nghi này khiến việc di chuyển cùng Ferrari 488 Spider hàng ngày là hoàn toàn có thể

Từ trước tới nay, khách hàng của Ferrari chỉ có thể là những người sở hữu máu đua xe đích thực, thường xuyên chạy trong đường đua hoặc những tay chơi thứ thiệt – những người sẵn sàng hy sinh một chút hiệu năng xe để có thể loại bỏ phần mui trên đầu và tận hưởng ánh nắng chiều với một “cô nàng nóng bỏng”. Đây quả là một bài toán khó đối với chủ nhân xe Ferrari. Liệu họ sẽ chọn một chiếc coupe hoàn hảo hay chọn phiên bản mui trần với hiệu năng kém hơn, khả năng lái kém chính xác hơn một chút, thân xe “mềm” hơn nhiều, khả năng bị ung thư da cao hơn một chút nhưng lại có thể tận hưởng âm thanh tuyệt vời đậm chất Ferrari?

Tấm kính nhỏ này sẽ cản gió lọt vào trong cabin, đem lại sự yên tĩnh cần thiết

Sự đấu tranh tinh thần ấy không còn tồn tại nữa với Ferrari 488 Spider – phiên bản mui trần thể hiện gần như hoàn hảo giống như bản coupe. 488 Spider nặng hơn 50 kg nhưng siêu xe này cũng chỉ cần đúng 3.0 giây để chạm mốc 100 km/h, sự khác biệt chỉ đến ở mốc 200 km/h khi 488 Spider cần 8,7 giây trong khi 488 GTB chỉ cần 8,3 giây theo thông số Ferrari công bố. Tốc độ tối đa của 488 Spider cũng chỉ thấp hơn 1 chút, ở mức 325 km/h. Khi đóng mui, 488 Spider cũng đạt 95% độ cứng xoắn thân xe so với bản coupe. Nói chung, ngoài việc phải bỏ ra thêm 1 chút tiền và không thể ngắm khối động cơ V8 qua nắp kính, bạn hầu như chẳng phải đánh đổi điều gì khi chọn phiên bản mui trần.

Nắp kính tuyệt đẹp không còn nhưng khi đóng mui lại, Ferrari 488 Spider gần như không khác biệt gì so với bản coupe

Thông thường, các hãng xe cần căn chỉnh lại hệ thống treo cho phiên bản mui trần và điều đó khiến chiếc xe cho cảm giác lái mềm lại hơn, kém chính xác và chân thật hơn. Ferrari thậm chí còn áp dụng nguyên xi hệ thống treo của phiên bản coupe vào 488 Spider – hệ thống này hoạt động đủ nhanh nhạy và thông minh để bù trừ cho những thay đổi về cân nặng và độ cứng thân xe. Mui xe 2 mảnh của Ferrari có kích thước khá nhỏ gọn và chỉ cần 14 giây để đóng, mở – mui xe có thể đóng, mở ngay cả khi xe đang chạy ở vận tốc dưới 40 km/h.

Trải nghiệm choáng ngợp

Mọi chiếc Ferrari đều đẹp hơn khi bạn trực tiếp chiêm ngưỡng chúng ngoài đời. Tôi còn nhớ như in mình đã đứng “như trời trồng” như thế nào khi lần đầu tiên thấy Ferrari F430 Spider trên phố, dù đã ngắm nó hàng trăm lần qua ảnh. Cảm xúc đó đã một lần nữa sống lại khi tôi đứng đối diện với 488 Spider, ngắm từng hình bóng phản chiếu trên lớp sơn Rosso Corsa Metallizzato, vuốt ve từng đường nét thiết kế đậm tính khí động học của siêu xe này. Có lẽ tôi sẽ không bao giờ sở hữu được một cỗ máy đắt đỏ như thế (chỉ riêng lớp sơn màu đỏ đặc trưng kia cũng có giá 12.500 USD tại Mỹ) nên việc được trực tiếp trải nghiệm Ferrari 488 Spider quả là một cơ hội hiếm có.

Chiếc 488 Spider mà chúng tôi trải nghiệm được chủ nhân đặt gần như full option, bao gồm rất chi tiết ngoại thất được ốp các-bon như tấm tản gió phía trước, hốc hút gió bên sườn, trụ B, nẹp sườn, ốp đèn hậu và tấm khuếch tán gió sau. So với chiếc 488 Spider màu xanh đầu tiên tại Hà Nội, chiếc màu đỏ này chỉ thiếu một vài chi tiết nội thất không được ốp các-bon. Tất nhiên, những chi tiết trang trí nội thất gần như không ảnh hưởng gì đến hiệu năng của xe. Bạn có thể chiêm ngưỡng vẻ đẹp của Ferrari 488 Spider qua ảnh, hôm nay tôi sẽ chỉ chia sẻ trải nghiệm lái về siêu xe này mà thôi.

Đặt chiếc chìa khóa tuyệt đẹp vào “ngai vàng” của riêng nó ở giữa cụm điều khiển trung tâm, đạp phanh và ấn nút đề trên vô lăng, khối động cơ V8 gầm lên 1 tiếng khá giận dữ và đậm đặc âm trầm rồi lại êm ái đến lạ kỳ ở chế độ không tải (“êm ái” theo tiêu chuẩn của Ferrari). Đó là sự khác biệt đầu tiên tôi có thể cảm nhận giữa 488 và 458. Thử nẹt pô vài lần, âm thanh ống xả vẫn rất hay, trầm bổng đủ cả, âm sắc cao dần theo số vòng tua nhưng tôi vẫn thấy “thiếu thiếu” điều gì ấy. Chất âm của Ferrari 488 GTB trầm hơn, gây rung màng nhĩ hơn, dữ dằn hơn đàn anh 458 nhưng vẫn thiếu đi sự hoang dại và phóng khoáng của những cỗ máy V8 nạp khí tự nhiên huyền thoại của Ferrari như 430 hay 458.

So với động cơ V8 4.5L của 458, động cơ V8 3.9L của 488 Spider có tua vòng tối đa kém hơn 1.000 vòng/phút (8.000 so với 9.000 vòng/phút). Dù Ferrari 488 Spider cho trải nghiệm âm thanh thuộc hàng hay nhất trong số các siêu xe sử dụng động cơ tăng áp, người hâm mộ vẫn sẽ cảm thấy nhớ “phép màu ở tua vòng trên 8.000”. Chưa hết, ở chế độ Auto, chiếc Ferrari 488 Spider tự sang số ở khoảng tua máy tầm 7.700, 7.800 vòng/phút, điều càng khiến siêu xe này không thể “hát hay” như 458 Italia hay 458 Speciale.

Tuy nhiên, tiếng pô là thứ duy nhất Ferrari 488 Spider thua thiệt so với siêu xe tiền nhiệm. ECU của Ferrari 488 Spider được lập trình để tự giới hạn lực kéo động cơ và phân bổ lực kéo theo từng cấp số, do đó người lái không bị sốc bởi luồng sức mạnh thứ hai khi hệ thống tăng áp hoạt động “hết nấc”. Các kỹ sư Ferrari đã sử dụng van by-pass dòng khí thải điều khiển điện (thay vì hoạt động bằng sự chênh lệch áp suất giống như các xe bình thường khác).

Van by-pass phản ứng theo từng milimét chân ga của người lái, giúp người lái cảm nhận được sự phản ứng lũy tiến của động cơ – giống như bạn đang lái một chiếc siêu xe có động cơ nạp khí tự nhiên vậy, hiện tượng trễ tăng áp gần như là không thể cảm nhận, những cú sốc khi hai hệ thống tăng áp đạt tình trạng hoạt động tối đa (on boost) cũng gần như không tồn tại. Ferrari đã vô cùng nỗ lực để khiến một siêu xe tăng áp cho trải nghiệm giống như siêu xe nạp thí tự nhiên truyền thống và nỗ lực của họ đã thành công. Trong suốt buổi trải nghiệm, chúng tôi gần như quên rằng 488 sở hữu động cơ tăng áp vì sự nhạy bén đến khó tin của chân ga và động cơ.

Chọn một quãng vắng, không có phương tiện giao thông, chúng tôi thử nghiệm chế độ Launch Control của Ferrari 488 Spider. Thao tác rất đơn giản: tắt chế độ Auto tự động chuyển số, ấn nút Launch, gảy nhẹ lẫy chuyển số bên trái để vào số 1, đạp mạnh chân phanh và chân ga để tua vòng cố định ở khoảng 3.500 vòng/phút và nhả nhanh chân phanh. Chiếc xe lao vút đi với một gia tốc thẳng gần tương đương với gia tốc trọng trường (chính xác là 0.9G).

Trước khi chúng tôi kịp định thần lại thì Ferrari 488 Spider đã đạt tốc độ “khủng khiếp”, bộ phanh gốm – các-bon được “nhấc” thẳng từ LaFerrari sang 488 Spider đã mang đến lực phanh khổng lồ. Chiếc xe giảm tốc độ với gia tốc lên tới gần 2G! Lục phủ ngũ tạng trong cơ thể lại được dịp “nhảy lộn tùng phèo” và trải nghiệm tăng tốc, giảm tốc mãnh liệt như vậy sẽ khiến ai chưa quen phải chóng mặt, xây xẩm mặt mày ngay từ lần thử đầu tiên. Xét về độ mãnh liệt khi tăng tốc, Ferrari 488 Spider tương đương với Lamborghini Aventador, dù trải nghiệm tốc độ đường thẳng với siêu xe nhà Lambo “sướng” hơn vì âm thanh chát chúa của khối động cơ V12 khổng lồ.

Bên cạnh khối động cơ hoàn toàn khác biệt, Ferrari 488 GTB còn sở hữu hộp số 7 cấp ly hợp kép được tinh chỉnh để có thời gian lên số nhanh hơn 30%, về số nhanh hơn 40% so với 458/458 Spider. Hệ thống treo từ tính và hệ thống kiểm soát lực kéo thế hệ mới, kết hợp với Hệ thống Kiểm soát góc trượt ngang (Side Slip Angle Control – SSAC) khiến Ferrari 488 GTB trở thành một trong những siêu xe nghe lời bạn nhất và giúp bạn phát huy tối đa sức mạnh của nó dễ dàng nhất. Hệ thống SSAC liên tục giám sát các thông số: gia tốc ngang, sự chuyển động thân xe theo trục đứng (yaw), góc vô lăng và tốc độ xe để phán đoán góc trượt ngang của xe, đồng thời tác động đến hệ thống kiểm soát lực kéo và vi sai điện tử để giúp chiếc xe vào cua với một quỹ đạo hoàn hảo nhất.

Trên vô lăng có núm Manettino để chọn 5 chế độ lái bao gồm Wet, Sport, Race, CT off và CST off. Chúng tôi chỉ thử nghiệm chế độ Sport và Race vì CST off (chế độ tắt hẳn cân bằng điện tử ESP và kiểm soát lực kéo TCS) thực sự không phải là để đùa. Ở chế độ Race, hệ thống treo từ tính phản ứng nhanh nhất, hộp số chỉ mất mili giây để lên số và siêu xe Ferrari 488 Spider bám đường tốt như một đứa trẻ con bám chân mẹ vậy.

Dải đèn LED trên đỉnh vô lăng báo hiệu thời điểm sang số cho người lái

Sở hữu hiệu năng tuyệt đỉnh nhưng điều làm nên sự khác biệt của Ferrari 488 Spider là khả năng di chuyển êm ái trong phố của nó. Khi di chuyển chầm chậm lúc đường đông, xe vô cùng êm ái, động cơ không gào rú một cách không cần thiết và vô lăng nhẹ vô cùng và trên hết, ghế ngồi với họa tiết lấy cảm hứng từ huyền thoại Ferrari Daytona rất dày dặn và êm ái, nâng đỡ tốt. Hệ thống treo với các thanh giảm chấn từ tính có khả năng “thích cứng thì cứng, thích mềm thì mềm” giúp xe vượt qua những ổ gà hay đoạn đường không bằng phẳng khá dễ dàng và không “tra tấn” mông người ngồi bên trong giống như những siêu xe khác không thể thay đổi độ giảm chấn. Ferrari 488 Spider cũng có thể nâng gầm để bò qua những chỗ quá gồ ghề.

Ferrari 488 Spider còn có khoang để đồ trước có dung tích 230 lít, một con số có thể gọi là lớn đối với một siêu xe và bạn có thể để một vài vali cỡ nhỏ vào cốp xe. Nếu chăm lên số và đạp ga từ tốn, động cơ chỉ hoạt động ở ngưỡng tua vòng dưới 2.000 vòng/phút. Khi đi như vậy, khoang cabin có độ cách âm rất tốt và yên tĩnh khi đóng mui, khiến bạn có thể nói chuyện bình thường mà không cần lên giọng. Khi hạ mui xuống, bạn có thể tự cho mình quyền được đi chầm chậm, tận hưởng bầu không khí thoáng đãng và tận hưởng cả sự ngưỡng mộ (hoặc ghen tị) của người đi đường. Có lẽ chỉ riêng lý do này là đã đủ để giới siêu giàu lựa chọn siêu xe mui trần thay vì coupe rồi.

Vĩ Phạm (tuoitrethudo, Xehay)

>> Porsche Macan GTS, V6 3.0L 360 mã lực – đầy cảm xúc phía sau vô-lăng